Bệnh mạch vành là một trong những bệnh lý tim mạch phổ biến ở người cao tuổi, có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, suy tim, thậm chí đột tử nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, do triệu chứng thường không rõ ràng nên nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn. Vì vậy, việc tầm soát sớm có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe tim mạch và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.
Tuổi tác là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh mạch vành. Khi cơ thể bước vào giai đoạn lão hóa, thành mạch máu dần mất tính đàn hồi, các mảng xơ vữa dễ hình thành và phát triển, làm hẹp lòng động mạch vành, cản trở dòng máu nuôi cơ tim. Nguy cơ mắc bệnh càng tăng ở những người có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, thừa cân, béo phì hoặc hút thuốc lá.
Theo các nghiên cứu, nguy cơ mắc bệnh mạch vành tăng rõ rệt sau tuổi 65 ở cả nam và nữ. Đặc biệt, phụ nữ sau mãn kinh có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do sự suy giảm nội tiết tố estrogen – yếu tố giúp bảo vệ hệ tim mạch.
Điều đáng lưu ý là bệnh mạch vành ở người cao tuổi thường diễn biến âm thầm. Triệu chứng điển hình như đau thắt ngực có thể không xuất hiện hoặc chỉ thoáng qua. Thay vào đó, người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, hụt hơi khi đi lại, khó thở, chóng mặt hoặc tức ngực nhẹ. Nhiều người cho rằng đây chỉ là biểu hiện của tuổi già nên chủ quan, không đi khám.
Không ít trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi xảy ra các biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc rối loạn nhịp tim. Lúc này, việc điều trị sẽ phức tạp hơn, hiệu quả cũng giảm đáng kể.
Điều trị bệnh mạch vành ở người cao tuổi cũng gặp nhiều khó khăn hơn so với người trẻ. Theo thời gian, chức năng gan và thận suy giảm khiến quá trình chuyển hóa thuốc chậm hơn, làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn. Vì vậy, việc sử dụng thuốc cần được bác sĩ theo dõi chặt chẽ, điều chỉnh liều phù hợp với từng người bệnh.
Trong những trường hợp động mạch vành bị hẹp nặng, người bệnh có thể được chỉ định đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành. Tuy nhiên, không phải người cao tuổi nào cũng đủ điều kiện thực hiện các kỹ thuật này do thường mắc nhiều bệnh lý mạn tính kèm theo, làm tăng nguy cơ biến chứng trong quá trình điều trị.
Một khó khăn khác là nhiều người cao tuổi bị suy giảm trí nhớ, dễ quên uống thuốc hoặc dùng thuốc không đúng hướng dẫn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả điều trị và làm tăng nguy cơ tái phát các biến cố tim mạch.
Các bác sĩ khuyến cáo, người từ 60 tuổi trở lên, đặc biệt những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá hoặc có người thân mắc bệnh tim mạch, nên khám sức khỏe định kỳ và tầm soát bệnh mạch vành. Việc phát hiện sớm sẽ giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, hạn chế các biến chứng nguy hiểm và kéo dài tuổi thọ.
Bên cạnh việc khám sức khỏe định kỳ, mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh bằng cách ăn uống cân đối, hạn chế chất béo bão hòa và muối, tăng cường rau xanh, trái cây, tập thể dục phù hợp với sức khỏe, kiểm soát tốt các bệnh lý nền và tuyệt đối không hút thuốc lá.
Chủ động tầm soát không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh mạch vành mà còn là giải pháp hiệu quả để người cao tuổi bảo vệ trái tim khỏe mạnh, sống vui, sống khỏe và tận hưởng tuổi già một cách trọn vẹn.