Bệnh tim mạch hiện đang là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm có khoảng 17,9 triệu người tử vong do các bệnh lý tim mạch. Đáng chú ý, không chỉ người cao tuổi mà ngày càng nhiều người trẻ cũng mắc các bệnh liên quan đến tim và mạch máu do lối sống thiếu lành mạnh, áp lực công việc và thói quen sinh hoạt thiếu khoa học.
Các chuyên gia cho rằng, bệnh tim mạch là nhóm bệnh liên quan đến cấu trúc và chức năng của tim cùng hệ thống mạch máu. Khi tim hoặc mạch máu bị tổn thương, khả năng bơm và lưu thông máu sẽ suy giảm, làm ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều cơ quan trong cơ thể. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim, thậm chí tử vong.
Một trong những vấn đề tim mạch thường gặp hiện nay là bệnh động mạch vành. Đây là tình trạng các động mạch nuôi tim bị hẹp do mảng xơ vữa tích tụ lâu ngày. Khi lưu lượng máu đến cơ tim bị giảm, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác đau tức ngực, khó thở, đặc biệt khi gắng sức hoặc căng thẳng. Nhiều trường hợp chủ quan với các triệu chứng ban đầu nên chỉ phát hiện bệnh khi đã xảy ra nhồi máu cơ tim cấp.
Bên cạnh đó, rối loạn nhịp tim cũng là bệnh lý khá phổ biến. Người bệnh có thể cảm thấy tim đập nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực hoặc nhịp tim không đều. Có những trường hợp rối loạn nhịp lành tính nhưng cũng có những dạng nguy hiểm có thể dẫn đến đột tử nếu không được xử trí kịp thời. Nguyên nhân gây rối loạn nhịp tim thường liên quan đến tăng huyết áp, bệnh mạch vành, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia hoặc căng thẳng kéo dài.
Một vấn đề khác thường gặp là bệnh van tim. Van tim có nhiệm vụ điều hướng dòng máu lưu thông đúng chiều giữa các buồng tim. Khi van tim bị hẹp hoặc hở, tim sẽ phải hoạt động nhiều hơn để bơm máu, lâu dần gây suy giảm chức năng tim. Người mắc bệnh van tim thường có biểu hiện mệt mỏi, khó thở, đau ngực hoặc phù chân.
Ngoài ra, suy tim đang có xu hướng gia tăng tại Việt Nam. Đây là tình trạng tim không còn đủ khả năng bơm máu đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Suy tim có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như tăng huyết áp, bệnh mạch vành, bệnh van tim, tiểu đường hoặc viêm cơ tim. Người bệnh thường xuyên mệt mỏi, khó thở, phù chân, ho kéo dài và giảm khả năng lao động.
Theo các bác sĩ CKII Ngô Minh Phước, Trưởng Khoa Phòng, chống bệnh không lây nhiễm – Trung tâm Kiểm soát bệnh tật cho biết: điều đáng lo ngại là nhiều bệnh tim mạch tiến triển âm thầm trong thời gian dài mà không có triệu chứng rõ rệt. Một số dấu hiệu cảnh báo thường gặp gồm đau tức ngực, khó thở, chóng mặt, tim đập nhanh, phù chân, ho kéo dài hoặc mệt mỏi bất thường. Khi xuất hiện các biểu hiện này, người dân nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm.
Bác sĩ Phước khuyến cáo, phần lớn bệnh tim mạch có liên quan đến lối sống nên hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh. Người dân cần hạn chế hút thuốc lá, giảm tiêu thụ rượu bia, kiểm soát cân nặng, duy trì chế độ ăn ít muối, ít chất béo xấu và tăng cường rau xanh, trái cây. Đồng thời, cần tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần thoải mái.
Đặc biệt, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ có ý nghĩa rất quan trọng trong phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hay đái tháo đường. Đây đều là những nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch nếu không được kiểm soát tốt.
Trong bối cảnh bệnh tim mạch ngày càng trẻ hóa, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng bệnh và tầm soát sớm là giải pháp cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe tim mạch, giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.