Tận dụng nguồn thực phẩm sẵn có tại địa phương, bảo đảm an toàn vệ sinh trong chế biến và xây dựng bữa ăn cân đối đang là giải pháp được nhiều gia đình lựa chọn để chăm sóc sức khỏe cho trẻ nhỏ. Những bữa ăn giản dị từ cây nhà lá vườn không chỉ tiết kiệm mà còn góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện.
Hiện nay, vấn đề an toàn thực phẩm và dinh dưỡng trẻ em ngày càng được quan tâm, nhiều gia đình ở nông thôn đã ưu tiên sử dụng nguồn thực phẩm sẵn có tại địa phương để chăm sóc bữa ăn cho trẻ nhỏ. Những thực phẩm quen thuộc như cá đồng, tôm cua, rau xanh, trứng gà, chuối, đu đủ... không chỉ dễ tìm mà còn góp phần bảo đảm dinh dưỡng và an toàn cho trẻ dưới 5 tuổi.
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, giai đoạn dưới 5 tuổi là thời điểm vàng quyết định sự phát triển thể chất và trí não của trẻ. Nếu trẻ được ăn uống đầy đủ, cân đối và an toàn trong giai đoạn này sẽ giúp tăng sức đề kháng, hạn chế suy dinh dưỡng và giảm nguy cơ bệnh tật về sau.
Tại nhiều vùng nông thôn ở Cà Mau, việc tận dụng nguồn thực phẩm tại chỗ có giá trị dinh dưỡng cao đang trở thành giải pháp thiết thực giúp nhiều gia đình vừa tiết kiệm chi phí, vừa chủ động bảo đảm chất lượng bữa ăn cho con nhỏ. Các loại cá đồng, cá phi, cá biển nhỏ cung cấp đạm, canxi và omega-3 hỗ trợ phát triển não bộ và giúp trẻ chắc xương. Tôm đất, tép đồng giàu canxi và kẽm, phù hợp cho trẻ đang trong giai đoạn tăng trưởng. Cua đồng cung cấp đạm, sắt và nhiều khoáng chất giúp phòng thiếu máu. Bên cạnh đó, các loại rau vườn như rau ngót, mồng tơi, cải xanh, rau đay, bí đỏ hay đu đủ chín đều chứa nhiều vitamin A, vitamin C, chất xơ và khoáng chất giúp trẻ tiêu hóa tốt, tăng đề kháng và hạn chế táo bón. Trứng, thịt, tôm cua bổ sung sắt và kẽm - những vi chất quan trọng đối với sự tăng trưởng của trẻ nhỏ.
Bác sĩ Đinh Thị Nguyên, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau cho biết: Không nhất thiết phải sử dụng thực phẩm đắt tiền mới đủ chất. Điều quan trọng là bữa ăn của trẻ cần đa dạng nhóm thực phẩm, chế biến hợp vệ sinh và phù hợp theo từng độ tuổi.
Theo kết quả điều tra dinh dưỡng toàn quốc giai đoạn gần đây, tỷ lệ thiếu vi chất ở trẻ em vẫn còn ở mức đáng lưu ý, trong đó hơn 50% trẻ dưới 5 tuổi thiếu kẽm và nhiều trẻ thiếu sắt, vitamin A. Một trong những nguyên nhân là khẩu phần ăn chưa cân đối, phụ thuộc quá nhiều vào thức ăn chế biến sẵn hoặc thực phẩm nghèo dinh dưỡng.
Không chỉ bảo đảm dinh dưỡng, việc sử dụng nguồn thực phẩm tại nhà còn giúp hạn chế nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Nhiều phụ huynh hiện nay có xu hướng tự trồng rau sạch, nuôi gà vịt hoặc lựa chọn thực phẩm quen thuộc từ người dân địa phương để chế biến cho con nhỏ.
Chị Nguyễn Ngọc Huyền, xã U Minh chia sẻ: Gia đình tôi tận dụng rau vườn, cá đồng và trứng gà nhà nuôi để nấu ăn cho bé. Vừa yên tâm hơn về vệ sinh, vừa tiết kiệm chi phí mà cháu ăn cũng ngon miệng hơn.
Theo ngành y tế, trẻ nhỏ là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi thực phẩm không an toàn do hệ miễn dịch còn non yếu. Việc hạn chế thức ăn chế biến sẵn, đồ ăn nhiều dầu mỡ, nước ngọt và thực phẩm không rõ nguồn gốc là rất cần thiết. Chính vì vậy, đối với trẻ dưới 5 tuổi, cha mẹ cần chú ý xây dựng khẩu phần ăn cân đối giữa 4 nhóm chất gồm tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Đồng thời duy trì thói quen ăn uống đúng giờ, hạn chế cho trẻ ăn vặt trước bữa chính. Ngoài dinh dưỡng, việc bảo đảm vệ sinh trong chế biến và bảo quản thực phẩm cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ.
Bữa ăn tốt nhất cho trẻ không phải là bữa ăn nhiều tiền nhất, mà là bữa ăn an toàn, đủ chất và phù hợp với thể trạng của trẻ. Trong điều kiện đời sống hiện nay, việc tận dụng hợp lý nguồn thực phẩm sẵn có tại địa phương không chỉ giúp chăm sóc sức khỏe trẻ nhỏ hiệu quả, mà còn góp phần xây dựng thói quen dinh dưỡng lành mạnh ngay từ những năm đầu đời.