Thuốc lá ảnh hưởng đến thị lực
Thứ Hai, 15/09/2025 18:43 GMT+7
Ở những người sử dụng thuốc lá, nicotine (chất gây nghiện mạnh có trong thuốc lá) được tìm thấy ở tất cả các cơ quan, bộ phận trong cơ thể và trong cả sữa mẹ. Chất Formaldehyde - dung dịch dùng trong ướp xác cũng có nhiều trong khói thuốc. Chất này gây kích thích mũi, họng và đặc biệt là mắt của người hút thuốc khi hít phải khói thuốc lá.
Thuốc lá nói chung (bao gồm cả thiếu điếu, thuốc tẩu, thuốc lào hay xì gà) có chứa đến khoảng 4000 hoạt chất cực độc khác nhau như hắc ín, hợp chất của formaldehyde, carbon monoxide và nhiều kim loại nặng… Các chuyên gia khẳng định rằng thuốc lá có liên quan trực tiếp đến hai bệnh lý gây mù lòa hàng đầu là đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng. Ngoài ra, một số bệnh lý mắt khác cũng có thể khởi phát hoặc bị tăng mức độ nghiêm trọng do sử dụng thuốc lá như khô mắt, viêm kết mạc và viêm mi mắt mãn tính, bệnh võng mạc tiểu đường sẵn có, viêm màng bồ đào sẵn có, các biến chứng của bệnh basedow…
Bác sĩ Dương Thị Tú, Trưởng phòng Dân số - Truyền thông và GDSK, TTYT khu vực Cái Nước cho biết: Đục thủy tinh thể (tình trạng thể thủy tinh bị mờ) là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù lòa. Hút thuốc lá làm giảm nồng độ oxy trong thủy tinh thể khiến nó dần dần mất đi độ trong suốt tự nhiên và chuyển thành đục mờ. Hơn nữa, kim loại nặng có độc tính cao là cadmium trong thuốc và khói thuốc lá có xu hướng tích tụ trong nhân thủy tinh thể góp phần thúc đẩy nhanh quá trình hình thành bệnh. Theo thống kê, so với người không hút thuốc, nguy cơ mắc đục thủy tinh thể cao gấp đôi ở người hút thuốc và gấp 3 lần ở người nghiện thuốc lá nặng. Lượng thuốc lá được hút càng nhiều, khả năng bị đục thủy tinh thể càng cao.
Thoái hóa điểm vàng do lão hóa (AMD) là tình trạng mất thị lực ở vùng trung tâm, hay còn gọi là vùng điểm vàng do tổn thương trên võng mạc ở những người trên 50 tuổi. Người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh lý này cao hơn từ 2-4 lần so với người không hút thuốc. Mặc dù tầm nhìn ngoại vi vẫn còn đủ tốt giúp các hoạt động thường ngày có thể diễn ra bình thường, tuy nhiên các hoạt động như lái xe, đọc sách sẽ bị ảnh hưởng. Các độc tố trong thuốc lá làm giảm lượng máu đến các mô võng mạc, tạo điều kiện gây thoái hóa điểm vàng dạng ướt. Những người hút thuốc có thể có nguy cơ bị thoái hóa điểm vàng cao gấp 3 lần so với những người chưa bao giờ hút thuốc. Đây là một trong những nguyên nhân chính khiến nhiều người trên 50 tuổi bị mù lòa.
Đối với các bệnh lý khác, khói thuốc lá có tính chất khô nóng và chứa độc tố gây kích thích làm viêm kết mạc, viêm bờ mi hoặc tăng bay hơi nước mắt dẫn đến khô mắt nếu tiếp xúc thường xuyên. Do làm giảm lượng máu đến các mô thần kinh, hút thuốc khiến thiếu máu thị thần kinh và tăng mức độ nguy hiểm của bệnh võng mạc tiểu đường vốn có trên người bệnh. Hút thuốc có thể làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Hút thuốc lá cũng sẽ làm tăng nguy cơ bị các biến chứng tiểu đường, trong đó có bệnh võng mạc đái tháo đường. Người hút thuốc lá có khả năng bị mù lúc về già cao gấp bốn lần so với người không hút thuốc lá.
Khói thuốc lá là một chất gây kích ứng mắt và làm tệ hơn tình trạng khô mắt, ngay cả với những người hút thuốc thụ động (những người chỉ hít khói thuốc do người khác hút chứ không trực tiếp hút thuốc). Khô mắt là tình trạng xảy ra khi nước mắt không thể cung cấp đầy đủ độ ẩm cho mắt. Những người bị khô mắt thường cảm giác cay, rát, mắt bị đỏ và ngứa. Những người hút thuốc lá có nguy cơ bị khô mắt cao gấp đôi so với người không hút thuốc.
Bên cạnh đó, hút thuốc trong khi mang thai cũng làm tăng nguy cơ mắc nhiều rối loạn về mắt ở thai nhi và trẻ sơ sinh. Người mẹ nếu hút thuốc có thể khiến trẻ bị lác mắt, thần kinh thị giác kém phát triển. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù ở trẻ em. Phụ nữ hút thuốc trong thời kỳ mang thai thường có xu hướng sinh non. So với trẻ sinh đủ tháng, những trẻ sinh non có khả năng cao sẽ mắc các bệnh lý võng mạc hoặc các bệnh về mắt khác, mà biến chứng nghiêm trọng nhất có thể dẫn đến mù lòa, bác sĩ Tú thông tin.
Huyền Trân