Dự hội nghị có: Ông Vương Hữu Tiến, Phó Giám đốc Sở Y tế; ông Nguyễn Văn Bọt, Trưởng phòng Nghiệp vụ, Sở Y tế; đại diện Ban Giám đốc, lãnh đạo các khoa, phòng chuyên môn của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Cà Mau; đại diện lãnh đạo các bệnh viện, trung tâm trực thuộc Sở Y tế. Hội nghị được kết nối trực tuyến đến các điểm cầu bệnh viện đa khoa và UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua với tỷ lệ tán thành 93,02% và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Một trong những nội dung quan trọng của Luật là chuyển mạnh từ cách tiếp cận chủ yếu tập trung vào khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Phạm vi điều chỉnh của Luật cũng được mở rộng, không chỉ tập trung vào phòng, chống bệnh truyền nhiễm mà còn bao gồm phòng bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng và các điều kiện bảo đảm cho công tác phòng bệnh. Qua đó, hoạt động bảo vệ sức khỏe được đặt trong mối liên hệ rộng hơn với từng cá nhân, gia đình và cộng đồng.

Đáng chú ý, người dân sẽ được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo từng nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên. Đây là nội dung có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh nhiều bệnh lý diễn biến âm thầm, khi người bệnh chỉ phát hiện bệnh sau một thời gian dài hoặc khi đã xuất hiện biến chứng.

Thực tế, một người có thể bị tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc một số bệnh mạn tính trong thời gian dài nhưng không có biểu hiện rõ ràng. Việc khám và sàng lọc định kỳ giúp phát hiện sớm nguy cơ, từ đó người dân có thể được tư vấn, điều chỉnh lối sống, theo dõi sức khỏe và điều trị kịp thời. Phòng bệnh từ sớm vì thế không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn góp phần giảm chi phí điều trị và gánh nặng bệnh tật về lâu dài.

Để Luật Phòng bệnh nhanh chóng đi vào thực tiễn, Chính phủ và Bộ Y tế đã ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành. Trong đó, Nghị định số 165/2026/NĐ-CP quy định về phòng bệnh trong cơ sở giáo dục, cách ly y tế, kiểm dịch y tế biên giới và các điều kiện bảo đảm cho công tác phòng bệnh, trong đó có phát triển nguồn nhân lực và kinh phí ngân sách nhà nước dành cho y tế dự phòng.

Thông tư số 13/2026/TT-BYT tạo hành lang pháp lý cho hoạt động tiêm chủng, cụ thể hóa 5 phương thức tổ chức tiêm chủng. Đáng chú ý là quy định về tiêm chủng bù liều cho những trường hợp lỡ lịch và tổ chức chiến dịch tiêm chủng chủ động nhằm nâng cao độ bao phủ vaccine, góp phần duy trì miễn dịch cộng đồng.

Trong khi đó, Thông tư số 15/2026/TT-BYT quy định cụ thể về đối tượng và loại hình giám sát dựa vào chỉ số, sự kiện; tiêu chí phân loại nhóm bệnh truyền nhiễm và xác định dịch bệnh theo khả năng ứng phó của địa phương. Đây là cơ sở để công tác giám sát dịch bệnh được thực hiện chủ động hơn, từ phát hiện nguy cơ, đánh giá tình hình đến triển khai các biện pháp đáp ứng phù hợp.

Tại Cà Mau, chuyển đổi số đang được ứng dụng ngày càng sâu trong công tác tiêm chủng và quản lý sức khỏe cộng đồng. Hệ thống Quản lý thông tin tiêm chủng Quốc gia cho phép quản lý thông tin định danh cá nhân, theo dõi lịch sử tiêm chủng, giám sát dây chuyền lạnh bảo quản vaccine và cập nhật, báo cáo dữ liệu theo thời gian thực.

Việc quản lý dữ liệu đầy đủ, chính xác giúp ngành Y tế có thêm cơ sở để xác định những trường hợp chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ liều, chủ động điều phối vaccine và tổ chức tiêm bổ sung phù hợp. Đây cũng là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý tiêm chủng, hạn chế bỏ sót đối tượng và kịp thời ứng phó khi xuất hiện nguy cơ dịch bệnh.

Cùng với các giải pháp về chuyên môn và chuyển đổi số, Quỹ Phòng bệnh được thành lập nhằm tạo nguồn lực tài chính bền vững cho hoạt động phòng bệnh, hỗ trợ các chương trình phòng, chống tác hại của thuốc lá, khám sàng lọc miễn phí và can thiệp dinh dưỡng trong 1.000 ngày đầu đời của trẻ em. Đây là những nội dung có tác động trực tiếp đến sức khỏe lâu dài, góp phần giảm nguy cơ bệnh tật ngay từ những giai đoạn đầu đời.

Tại hội nghị, Ông Vương Hữu Tiến, Phó Giám đốc Sở Y tế yêu cầu các đơn vị trực thuộc, từ tuyến tỉnh đến các trạm y tế xã, phường, nghiên cứu, nắm vững các quy định mới để tổ chức triển khai thống nhất, phù hợp với tình hình thực tế. Trước mắt, ngành Y tế tập trung rà soát tiền sử tiêm chủng cho học sinh trong thời điểm đầu năm học; tăng cường giám sát, phát hiện sớm các bệnh truyền nhiễm mới nổi; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi và can thiệp đối với các bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng.

Việc triển khai Luật Phòng bệnh không chỉ là yêu cầu thực hiện một quy định pháp luật mới, mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục củng cố hệ thống y tế dự phòng, nâng cao năng lực tuyến cơ sở và đưa các hoạt động chăm sóc sức khỏe đến gần người dân hơn. Khi phòng bệnh được thực hiện chủ động, thường xuyên và bắt đầu từ cộng đồng, mỗi người dân sẽ có thêm cơ hội bảo vệ sức khỏe từ sớm, hạn chế nguy cơ bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống.